Motor rektifiyesi nedir ?

Malum emektar Pezazu gitti motor aranmaktayım. Piyasa felaket, herkes cin olmuş adam çarpmaya çalışıyor insanın içi acıyor. Kazası yok denen motorun sahibinin facebook'una bakıyorsun adam ayak kırık motorla kaza yapmış, biri yazmış motoruma çok iyi baktım diye; lastik yakarken videosu var vs. vs.
Bazıları gayet düzgün şekilde motorun geçmişini söylüyor. Şu km'de rektifiye oldu şu usta yaptı veya parçaları değişti diye.
Şimdi gelelim başlığa. Rektifiye denilen olayı araştırdım nette, teoride ne olduğunu üç aşağı beş yukarı anladım ama bilen birinden öğrenmek hevesindeyim. Nedir, ne zararı var ne kadara mal olur, rektifiyeli motor illa kötü müdür vs vs.

Herkese yardımcı olacak bir başlık olur umarım.

Rektifiyeli motor kötü olur diye bir durum yok bildiğim kadarıyla. Motor açılıyor, zarar gören, yıpranan parçalar değiştiriliyor, üst kapakta herhangi bir eğilme gibi durum varsa taşlanıyor, ana parçalarda herhangi bir bozulma olmasa da segmanlar değişiyor, contalar yenileniyor vs.. Özellikle de racing gibi sert makinelerde kol çıkarma, yatak sarma şeklinde tabir ettikleri durumlardan sonra gereken parçalar değişiyor ve motor düzgün yapıldıysa gayet iyi de performans veriyor. Dikkat edilmesi gerekenler orijinal parça kullanımı, bilinçli usta, doğru tork değerleriyle motoru toplamak vs gibi konular. Dolayısıyla tanınan bir usta tarafından orijinal parçalarla rektifiye görmüş bir motor çok da sıkıntılı olmasa gerek. Zaten japon motorlarda metal parçalarda yan sanayi de olmuyor diye biliyorum ama emin değilim 8)

Uzun uzun yazılıp tekrar tekrar soruların sorulup cevapların verileceği bi konu aslında.
Benim bildiğim kadarıyla rektefiye ;
Yenilenecek bir motorun çalışma prensibinin matematiksel olarak kontrolu ve eğer bu hesaplarda motorun tahribat görmüş kusımları varsa bunların çalışma esasına uygun olarak matematiksel değerlere yakın değerlerde onarılması ve çalışır duruma getirilmesidir.
Buradaki ince çizgi motorun tahribat görmüş olmamasıdır. Motor bloğunun gömleğin ve silindir kapağının en boy olarak pistonlar ve kola bağlı çalışma aralığı vardır. Örneğin: gömlek çapı uygun şekilde piston çalışma mesafesi 10cm olan bir motorun. Gömleklerinde kol bükmesi segman kırılması vs gbi durumlarda pistonun hareketini randumanlı halde yapmasını engelleyecek derin çizikler kırıklar yada yuvarlak olan bu kısımda çaplıklar varsa. Ve bu gömleğin üst çalışma mesafesi 11cm ise bu ölçümlerde onarımı söz konusuysa gömlek çapı 11 cm genişler. Ortadaki pürüzler ortadan kalkar. Piston ve segmanlarda bu ölçüye bağlı olarak ayarlandıktan sonra motor çalışır hale gelir. Bu işlem. Silindir kapağı zeminindede yanma odalarındada birleşik parçaların ortak hesaplanmalarıyla yapılır. He olurmu olur. Ama az önceki örnek ölçü 11cm idi. 11cm yi 1 milim dahi geçse bunu yapan rektefiyeci buna onay vermez ve parçanın değişmesi gerektiğini söyler. Ayırt edilmesi gereken nokta motorun bu şekilde ana parçalarında fazla taşlama inceltme modifikasyon gibi durumların olmamasıdır. Çünkü tekrarında oluşacak bir tahribatta. Motoru sabit parçalarla yenilemek değil komple sıfır kutusunda motor takarak yenilemenize sebep olabilir.
Segmanı bitmiş yatakları bitmiş kısa süreli hararet yapmış vs. bir motoru yenilerken sadece gerekli parçalar eskileriyle değişir rektefiye kontrolu yapılıp toplanırsa. Düzgün bakımlarla bir motorun ömrü kaç bin km ise daha okadar kullanılabilir. Benim bildiğim bu. Yanlış bi bilgim varsa affola. Öğrenmeye açığım8)

Aynen , küçük bir ekleme gömlekler birinse yeniden gömlek çakılabiliyordu eskiden arabalara, hala var mıdır o uygulama bilemiyorum

Yukarıda yazılanlara ek olarak kendi bildiklerimi de yazacağım. (not: yazacaklarım otomobil ve tırlara özeldir. motorsikletlerde uygulama değişebilir, o konuda bilgim yok)

motorun hararet yapması, yağ eksiltmesi ya da artık rektifiye zamanının gelmesi durumlarında motora rektifiye işlemi uygulanır. motor dışarı alınır ve istisnasız tüm parçaları dağıtılıp temizlenir. sonra piston, blok, krank mili, yataklar, eksantrik mili, silindir kapağı, varsa enjektörler vs ilgili yerlere gönderilir. yani enjektörü kalkıp rektifiyeciye gönderemezsiniz. onlar tüm bu parçaların ölçümlerini yaparlar ve parçanın değişip değişmeyeceğine karar verirler. piston-gömlek boşlukları taşlamadan sonra motorda randıman alınamayacak düzeyde ise direkt olarak değişimini tavsiye ederler. (yeri gelmişken söyleyeyim; gömlek çakma olayı artık bitti çünkü artık kuru gömlek tipte motorlar üretilmiyor)

bir rektifiyede yüksek olasılıkla değişmesi gereken parçalar kol ve ana yataklar, triger kayışı, alternatör kayışı, kayış geri rulmanları, segmanlar, filtreler, subap kılavuzları ve genelde subaplar gibi parçalardır.

yağı, suyu kontrol edilmeyen, yakıtına dikkat edilmeyen, bakımları zamanında ve düzgün yapılmayan her motor vaktinden önce rektifiyeye uğramaya mahkumdur. ancak sık sık yağ ve su kontrolü yapılırsa, bakımlar aksatılmazsa o zaman motor ömrünü tamamlayınca rektifiyeye girer. ve her motor mutlaka rektifiyeye girer.

eğer ki değerler normal çıkarsa rektifiye yaptırmakta bir sıkıntı olmaz. tabi burada işin içine orijinal parça kullanımı ve işçilik etkisi de giriyor. keza motor komple dağıtılıp tekrar toplanıyor. örnek vermek gerekirse triger kayışında en ufak bir diş atlatılması, sente ayarının kaçık olması vs. rektifiyeden yeni çıkmış bir motordan randıman alınmamasına neden olur.

dediğim gibi söylediklerim otomobil ve tırlar içindi. umarım faydalı olur.

Aslında gerçeği hani derler ya bu motorun ömrü ne kadar yada kaç km garantili falan.Normal şartlar altında düzenli bakım vb yapsanda motorun belli bir yorgunluğa ulaşması sonucu motor kompresyonunun düşmesi,çekişin azalması gibi nedenlerle gömlek, piston segman yatakların belli bir oranda taşlama ve gömleklerin honlanması( yani gömleğin pürüzsüzleştirilmesi) gibi işlemlemlerin yapılarak, bir büyük ölçüde parçaların takılarak motora son dokunuşu yapmaktır. Buna Tam motor yapmak yani rektefiye deriz. Birde yarım motor yapmak var oda aynı sorunlardan şikayet olursa kapak taşlama bi üst ölçüde segman atma gibi daha ufak işlemlerin yapılmasıdır.Bunlar hep karıştırılır ama sonuçta temiz bi işçilik yapılmadıysa bu işlemlerden sonra motor ömrü çok azalır.
Bir diğer konu da arızalardan dolayı motora yapılan işlemlerdir.Bunlardan bazıları sente kayması yada trigerin kopması , hararet yapması gibi.Sente kayar yada bozulur ise Bu durumda subap dizilişine göre subaplar eğilebilir, pistonlar zarar görmüş olabilir.Mesela eski şahinlerde triger koparsa sadece kayışı değiştirir devam edersiniz gibi.Bu parçalar yenileri ile değişir km de düşükse bi sıkıntı çıkmaz.
Bizim motorlar için ise gövde alüminyum. İçini görenler bilir çok dayanıksız gözüküyo.Krank yatakları yada şanzuman dişli yatakları bozuk ise sakın bulaşmayın. Bilyaları değişse bile Gövdedeki yatak genişliyo ve boşluk yapıyo tek çözüm ana gövdeyi değiştirmek.
Ben araç teknisyeniyim az çok bilgim var. Elbette daha ii bilen vardır. Bizim motorlar üsten subaplı dört zamanlı olduğu için araç motorları ile aynı çalışma prensibine sahip.Fakat gövdeler zayıf olduğu için ( özellikle made in prc.olanlar) bir kez açılıp işlem yapılınca sorun olmaz fakat ikinciye açılınca daha büyük masraf çıkar motor elimizde kalır diye düşünüyorum.

Herkese teşekkürler.
Anlaşılan işlemden çok yapan ustanın sıkıntılı olmaması gerekli. İşini bilen ve özen gösteren bir usta olursa verim almak olası -ki hepimizin yaşadığı sorun düzgün usta bulamamak burada kıstas sanırım-.
Malum motor bakıyorum geçenlerde 110 binin üzererinde bir enduro düşündüm. Sahibi sorun yok ama yarın ne olur bilemezsin dedi açık açık km çok diye. Alıp bir iki sene kullanıp sonra rektifiye isterse ne olur diye düşünüyorum. Motor büyük ve Japon masrafı çok olur ama yapılınca gitmeye devam ederse o riske değer mi ?

Bence ustadan çok olay değişen ve tornada yapılan parçaların kalitesi ve hesaplanısı ben yaptırmıştım önceki motorumda oradan biliyorum. Durduk yere 1 hata yüzünden yeniden parça alabiliyorsun ve bu torna hatasından dolayı bile olsa motor sahibine patlıyor