motorsiklet bakımı detaylı

BAKIM


YAZ BAKIMI

AKÜ :


Motosikletinizi kışın hiç çalıştırmamışsanız baharda ilk çalıştırma anında akünüz basmayabilir. Akü petekleri uzun zaman şarj ve deşarj olmadığından petekler sertleşir ve üzerinde elektrik tutamaz hale gelir. Akünüzü uzun süreli şarj etmek suretiyle tekrar eski durumuna getirebilirsiniz. Fakat şarj tutmamaya devam ediyor ise maalesef akünüz elden çıkmış demektir ve yeni akü almak zorunda kalacaksınız demektir. (Kesinlikle basmayan akülere kendisinden yüksek amperde bir akü ile takviye yapmayınız)

YAĞ VE YAĞ FİLTRESİ:


Motor yağı önceki değiştirme tarihine ve km.’sine bakılarak, altı ay geçmişse ya da km. si geçmiş ise (Her yağın kullanım km.si yağın cinsine ve özelliklerine göre değişiklik gösterir) değişmesi gerekir. Yağ filtresi ise her iki yağ değişiminde bir değiştirilmelidir.


LASTİK VE ZİNCİR :


Lastik havaları soğukta ve uzun süren beklemelerde mutlaka azalacaktır. Baharda motoru ilk çalıştırma anında hemen lastik havaları el kitabındaki değerlerde tamamlanmalıdır. Kış boyunca kapalı alanda da bekleyen lastikler mutlaka hareket ettirilmeli, sert yüzeye temas ettirilmemeli altına mutlaka karton gibi yumuşak malzeme konulmalıdır. Aksi halde baharda balans yapan bir çift lastikle karşılaşabilirsiniz. Zincir sökülerek gazyağı veya motorin ile temizlenmeli (Asla benzin kullanmayınız) ve yerine takılarak gerginlik ayarı yapılarak yağlanmalıdır.


SU-BENZİN:


Radyatörde eksik var ise mutlaka seviye tamamlanmalıdır ve su yerine tamamen anti-friz kullanılmalıdır. Motorunuz kış boyunca yattığı için deposundaki benzin yanıcı özelliğini kaybettiğinden boşaltılarak yeni benzin konulmalıdır. (Kışın beklemeye terk edilen motorların depoları mutlaka tam dolu bulunmalıdır)


BUJİ-HAVA FİLTRESİ :


İlk çalıştırma anında marş bassa bile bujiler ateşleme yapmayabilir. En güzeli çalıştırmadan önce buji/bujileri söküp temizlemek gerekirse yenisi ile değiştirmek. Uzun süreli beklemelerde kağıt hava filtreleri rutubetten oldukça etkilenmektedir. Bu yüzden garaja çekilen motorun hava filtresi sökülüp temizlenerek kuru bir ortamda muhafaza edilmelidir. Sünger hava filtreleri de ilk çalıştırma anından önce mutlaka temizlenmelidir. Gaz teli, debriyaj teli, kumanda butonları, sinyal, far ve kontak anahtarı da W-40 ile yağlanmalıdır. Fren hidrolik yağlarının da seviyesi kontrol edilmeli tamamlanması gerekiyorsa hidrolik kutusunun üzerinde yazan değerlerde yağ konulmalıdır (DOT3,DOT4 gibi.) Bütün bu kontrolleri yaptıktan sonra gönül rahatlığı ile yola çıkabilirsiniz. Eğer bu bakımı yapma imkanınız yok ise yetkili bir servise götürmenizde yarar vardır. Kış boyunca motora binmemenizden veya az binmenizden dolayı gevşeyen reflekslerinizi de hesaba katarak ilk anlarda fazla hız yapmamanız gereklidir.


KIŞ BAKIMI


MOTOSİKLETİNİZİN KIŞLIK BAKIMI VE KORUNMASI


Çoğu motosiklet kullanıcısı kış geldiğinde, motosikletine özel hiç bir şey yapmadan, bulabiliyorsa kapalı bir garaja park edip ya da evinin önünde üzerini bir örtüyle kapatıp tekrar havaların ısınmasını beklemeye başlamaktadır. Kimileriyse motosikletini belirli aralıklarla şöyle bir 5-10 dakikalığına olduğu yerde çalıştırarak -kesinlikle iyi niyetli olarak ona kış boyunca gerekli ilgiyi gösterdiğini düşünmektedir. Oysa yapılması gerekenler zor olmamakla birlikte bu kadar basit de değildir. Bu yazıda, motosikletinizi kullanmayacağınız dönemlerde dış şartların aşındırıcı etkilerinden korumak, dolayısıyla da bir sonraki sezona sorunsuz başlayabilmek için yapılması gerekenleri bulacaksınız. Bütün bunlar aynı zamanda motosikletinizin ömrünü de uzatacaktır. Motosikletinizi en az 6 hafta kullanmayacaksanız burada anlatılanları uygulamanızı tavsiye ederiz. Yapılması gereken işler yapılış sırasına göre anlatılmıştır. 1, 2, 3 ve 4. adımlar motor açısından en kritik olanlarıdır. Herhangi bir adım için, motosiklet üreticisinin kullanıcı el kitabında belirttiği başka bir tavsiyesi varsa onu uygulamanız daha doğru olacaktır. 1 seneden daha uzun süreli parklar için bu yazıda anlatılan koruyucu önlemler yeterli olmayabilir. 6 haftadan daha kısa süreli parklar için, eğer motosikletin duracağı mekandaki sıcaklık 0 derecenin altına düşüyorsa sadece aküyü söküp oda sıcaklığındaki bir ortamda saklamak en doğrusudur. Kış parkı için depodaki benzinin tamamen boşaltılması gerekeceği için, son günlerde depodaki benzini mümkün olduğunca tüketmek hem gereksiz bir israfı önler hem de depo boşaltma işini kolaylaştırır.


PARK YERİ ve GEREKLİ MALZEME:

Herşeyden önce motosikletinizi park edeceğiniz yeri belirleyin ve lazım olacak alet, edavat ve malzemeyi temin edin. Aşırı sıcak veya aşırı soğuk olmayan, gelen geçenin çarpmayacağı, zemini düzgün, kimyasal maddelerin duman ve buharlarından ve çalışan elektrik motorlarından uzak bir saklama yeri belirleyin. Kimyasal madde buharları ve elektrik motorlarının ürettiği ozon, motosikletinizin lastik ve kauçuk parçalarına zarar verir.


Alışveriş listesi:


o Yeterli miktarda uygun özellikte motor yağı(*)

o Yeni bir yağ filtresi

o Gerekli temizlik maddeleri ve boyalı yüzeyler için koruyucu cila(vax)

o WD40 veya benzeri nem ve pas giderici koruyucu sprey


(*) Dikkat: Park süresi 3 aydan daha uzun sürecekse, gelecek sezon başında bu yağı değiştirmeniz gerekeceğinden,uygun özellikteki en ucuz yağı satın alabilirsiniz.


SON BİR SÜRÜŞ:


Uzun bir süre sesini duyamayacağınız motosikletinizle son bir tura ne dersiniz? Aslında bu son tur, yağ değişimi için motorun normal çalışma sıcaklığına ulaşmasını sağlayacağından (ki bu en az 20 dakikalık bir tur demektir) biraz da şart. Dikkat: Yakıt sistemiyle ilgili 4. maddeyi okuyun. Depoda benzin bırakacaksanız turu bitirmeden önce mutlaka depoyu tam doldurun.


YAĞ DEĞİŞİMİ:


Motosikletinizi kış boyunca korumak ve kalıcı hasarlara engel olmak adına yapacağınız en önemli iş motor yağını değiştirmektir. Motor ve dolayısıyla da motor yağı henüz sıcakken (*) motor yağını ve yağ filtresini değiştirin. Karteri kesinlikle normalden fazla doldurmayın. Yağ değişimi bitince motoru en az 20 dakika çalıştırarak yeni yağın motorun her noktasına yayılmasını sağlayın.


(*) Önemli: Yağ değişimini sadece motor sıcakken yapın. Son turunuzdan döndükten sonra motor soğuduysa, motoru ısıtmak için kısa bir süre çalıştırmak motor blokunun içinde su yoğunlaşmasına sebep olacaktır. Kışın motosikletlerin kısa süreli çalıştırılması da işte bu yüzden çok zararlıdır.

YAKIT SİSTEMİNİ ve BENZİN DEPOSUNU BOŞALTMA:


Motosikleti kış için bırakacağınız yere getirdikten sonra, motor çalışır vaziyette olmak şartıyla benzin musluğunu "OFF" yani "KAPALI" pozisyona getirip motosiklet kendi kendine stop edinceye kadar bekleyin. Bu şekilde, karbüratörde ve yakıt borularında benzin kalmamış olur. Benzin musluğu kapalıyken depoyu söküp içindeki benzini tamamen boşaltın. Daha sonra içinin tüm yüzeylerine WD40 ya da benzeri bir paslanmayı önleyici ve koruyucu sprey sıkın. Spreyin uzatma ucu bu işlemi daha kolay ve etkili yapmanızı sağlar. Bu tip bir spreyiniz yoksa veya deponun şekli buna uygun değilse, bir kahve fincanı kadar motor yağını deponun içine boşaltıp, depoyu bu yağla mümkün olabildiğince çok çalkalayın. Amaç deponun iç yüzeylerinin hava ile temasını keserek paslanmayı önlemektir.(*)


(*) Önemli: Depoyu yarım dolu olarak bırakmayın. Benzinde bulunan su zamanla deponun iç yüzeyinde yoğunlaşarak paslanmaya neden olur. Depoda benzin bırakmanın tek koşulu, deponun ağzına kadar dolu olmasıdır. Tabii bunu sağlamak için son turunuzu bitirmeden önce, motosikletinizin deposunu kış boyu park edeceğiniz yere en yakın benzincide tam doldurtmanız gerekmektedir. Gelecek sezon da bu beklemiş benzini tamamen boşaltıp deponuza taze benzin koymanız gerekir.


SEHPAYA ALMA:


Varsa motosikletinizi orta sehpası üzerine kaldırınız. Eğer sadece yan ayak mevcutsa bir sonraki adıma geçin. Kış boyunca lastiklere biraz özen göstererek olası sorunları engelleyebilirsiniz.

SİLİNDİRLERİ YAĞLAMA:


Bujilere ulaşmanız için gereken parçaları ve buji kablolarını söküp bujilerin etrafını temizledikten sonra bujileri sökün. Silindirlerin içlerine WD40 veya benzeri bir paslanmayı önleyici ve koruyucu sprey sıkın. Bu tip bir spreyiniz yoksa her bir silindire bir çay kaşığı dolusu kadar -daha fazla değil- motor yağı koyun. Bujileri elinizle vidalayın. Silindir iç yüzeylerinin piston hareketiyle tamamen yağla kaplanabilmesi için motosikleti en yüksek vitese alıp arka tekerleği yaklaşık 10 tur kadar elinizle döndürün. Eğer orta sehpa olmadığı için bu mümkün değilse, kontağı "ON" konumuna getirip vites boştayken marş düğmesine en çok 2 saniye süreyle basıp bırakın. Şimdi bujileri anahtarla sıkıp buji kablolarını takın. Vitesi boşta bırakın.



GİRİŞ VE ÇIKIŞLARI KAPAMA:

Egsoz susturucuları yeterince soğuduğunda -ancak motor hala ılıkken- içlerine bir miktar WD40 sıkıp ağızlarını lastik balon ya da benzeri lastik torbalarla sıkıca kapatın. Aynı şekilde hava filtresi girişlerini ve hava filtresi kutusu drenaj hortumu ağzını da sıkıca kapatın. Böylece motor blokunun iç kısımlarının havayla tüm teması kesilmiş olur.

YAKIT SİSTEMİ SON KONTROL:


Karbüratörlerin benzin haznelerinde kalmış olabilecek son benzini de karbüratör drenajlarından boşaltın. Benzin deposu vanasının "OFF" yani "KAPALI" konumda durduğundan emin olun.

AKÜ:


Aküyü söküp oda sıcaklığında bir ortamda şarjlı durumda muhafaza edin. Şarj cihazınız yoksa akü voltajını ayda bir ölçüp gerekiyorsa bir serviste şarj ettirin.


YIKAMA, YAĞLAMA:


Motosikletin üzerindeki her türlü yol kirini ve pisliği temizleyin. Basınçlı su kesinlikle kullanmayın. Yıkama işleminden sonra her tarafını kurulayıp boyalı yüzeylere koruyucu cila (vax) sürün.


METAL KISIMLARIN KORUNMASI (*):


(*) Dikkat: Burada anlatılan işlemi yaparken spreyle püskürteceğiniz veya süreceğiniz maddelerin fren disklerine, fren balatalarına ve lastiklere bulaşmasına izin vermeyin. Böyle bir hata yaparsanız fren disk ve balatalarını derhal fren temizleyicisiyle temizleyin. Motosikletin zincirini zincir yağıyla, metal kısımlarını da WD40 veya benzeri bir pas önleyici ve koruyucu spreyle spreyleyin. Boyalı ve narin yüzeylere sprey bulaşması halinde bunları temizleyin.


KİLİTLEME:


Motosikleti dışarıda bırakacaksanız sağlam bir kilitle sağlam bir yere bağlayın.


ÖRTÜ:


"Uzun Süreli Parktan Sonra Motosikleti Çalıştırma" listesinin bir kopyasını gidonun veya gösterge tablosunun üzerine (ya da göreceğinizden emin olduğunuz bir yere) selobantla yapıştırın. Motosikletin hiçbir yerinde yıkamadan dolayı nem kalmadığından emin olun. Eğer motosiklet kışı dışarıda geçirecekse üzerini "soluyabilen" bir motosiklet örtüsüyle kapatın. Bu özelliği olmayan bir örtü terleme yapacağı -ve bu da paslanmaya sebep olabileceği- için motosiklet 2-3 haftada bir açılıp havalandırılmalıdır. Bir fırtınada uçup gitmemesi için örtünün alt kısmının lastikli veya iple büzdürülen türden olmasına dikkat edin. Bu aynı zamanda kediler için de bir önlem oluşturur; zira kediler üstü örtülü motosiklet selelerinde uyumayı çok severler.


KIŞIN YAPILACAKLAR ve YAPILMAYACAKLAR:


İçinizden yükselecek isteğe hakim olun ve kışın motosikletinizi kesinlikle ÇALIŞTIRMAYIN. Kısa süreli ve düşük devirlerde çalıştırma, motorun içinde su buharı ve motor yağında çeşitli asidik yan ürünlerin oluşmasına sebep olacaktır. (2. ve 3. maddelere tekrar göz atın.) Kış, eğer elinizden de geliyorsa, motosikletinizin periyodik bakımlarını ve çeşitli tamir işlerini yapmak için ideal bir fırsattır. Kullanıcı kitapçığını baştan sona okuyup ihmal ettiğiniz bakım ve kontrolleri yapın. Bakım zamanı yaklaşmış olanları gelecek sezonu beklemeden tamamlayın.


Mesela;


o Gaz ve debriyaj tellerini yağlayın.

o Zincir gerginliğini kontrol edin.

o Fren disklerini ve balatalarını kontrol edin.

o Fren hidroliğini değiştirin.

o Hava filtresini temizleyin veya değiştirin.

o Tüm vida ve civataların sıkılıklarını kontrol edin.

o Lastikleri gözden geçirip düzensiz aşınmaları ve yarık, kesik gibi tahribatları kontrol edin.

o Arka çatal ve gidon yataklarını kontrol edin.

o Hareketli noktaları ve amortisörleri yağlayın.


Eğer yeterli bilgi ve deneyiminiz varsa ve bakım zamanları gelmiş veya yaklaşmışsa şu işleri de aradan çıkartabilirsiniz:


o Ön amortisör yağını değiştirin.

o Motosiklet su soğutmalıysa soğutma suyunu değiştirin.

o Sübap ayarlarını yapın. (4 zamanlılar için)


Motosikletinizin orta sehpası olmadığı için lastikleri yere basıyorsa 1-1,5 ayda bir lastik hava basınçlarını kontrol edin ve mümkünse -lastiklerin sürekli yere basan bölgeleri bombe yapmasın diye- motosikleti biraz ileri veya geri alın. Lastiklerin havasını normalden 5-6 psi daha şişkin tutmak da koruyucu olabilir. Motosiklet örtünüz "soluyabilen" bir malzemeden değilse, örtüyü 3 haftada bir açıp motosikleti havalandırın. Paslanmış veya paslanmaya yüz tutmuş noktaları (Dikkat: Fren diskleri hariç!) çok ince metal zımparasıyla, metalin en alt katmanına ulaşıncaya dek zımparalayıp, önce astar, ardından da aynı renk boya ile boyayın. Ancak bu işlemi boyanın kuruyabileceği sıcaklıktaki bir ortamda yapın.

UZUN SÜRELİ PARKTAN SONRA MOTOSİKLETİ ÇALIŞTIRMA


Başlamadan önce bir miktar yeni benzin satın alın.


1. Motosikletinizi serbest bırakın! Örtüyü açıp varsa kilitleri sökün.


2. Lastik hava basınçlarını kontrol edin.


3. Eğer bıraktıysanız deponuzdaki benzini tamamen boşaltın ve az miktar yeni benzinle çalkalayın.


4. Aküyü, şarjı tam dolu olarak yerine monte edin.


5. Motosikletinizin üzerindeki metal koruyucu (WD40 gibi) maddeleri temizlemek için yıkayın.


6. Hava filtresi girişi ve drenajıyla egsoza kapattığınız lastik torbaları çıkartın.


7. Benzin deposuna yeterince yeni satın aldığınız benzinden koyup depo valfini "ON" yani "AÇIK" konuma çevirin.


8. Motosikletinizi çalıştırın ve en az 20 dakika (ya da varsa soğutma fanı iki defa devreye girecek kadar uzun) süreyle çalışır vaziyette bırakın.


9. Kış uykusu 3 aydan daha uzun sürdüyse, motoru stop ettikten sonra, henüz sıcakken bir kez daha yağ değişimi yapmanız gerekiyor. Motosikletinize değer veriyorsanız atlamamanız gereken en önemli noktalardan biri budur. Zaten bunun için ucuz bir motor yağı kullanmamış mıydık?


10. Yağ değişimini tamamladıktan sonra motoru birkaç dakika rölantide çalıştırıp yeni yağın tüm motor blokunda devridaim yapmasını sağlayın.


11. En yakın benzinciye gidip deponuzu doldururken bundan sonraki ilk birkaç depo dolumunda, benzine önerilen miktarlarda karbüratör ve yakıt sistemi temizleyicisi ilave edin.


12. Yetkili bir serviste tüm ayarları kontrol ettirin

lastğinize taş değmemesi temenlisiyle