Röleler küçük akımlarla çok büyük akımları kontrol edebilmek için kullanılan ve elektromıknatıs prensibi ile çalışan anahtarlardır.
Sonsuz sayıda kombinasyonla kullanılabilmektedir. Her ne kadar bazı elektronik malzemeler (Transistör, tristör, triak ve daha çok sayıda yarı iletkenler) rölelerin yerini almaya çalışmakta ise de hatta bir ölçüde başarıya ulaşmış olsalar da röleler olmazsa olmaz olarak kalmış ve çok daha uzun süreler kalacaktır.
Çalışma prensibi olarak, manyetik bir nüve etrafına sarılmış iletken üzerinden akım geçirerek manyetik alan elde etmek ve elde edilen manyetik alandan yararlanarak mekanik bir hareket kazanmaktır.
Daha da özetleyecek olursak, elektrik enerjisini mekanik enerjiye çeviren bir yapı diyebiliriz.
Neden röle kullanıyoruz? Sorusu akla geldiğinde de rahat açıklayabilmek için şu örneği verebiliriz;
Aracımızın içindeki kontak anahtarından marşa basmak istediğimizde şayet röle kullanmamış olsaydık baş parmağımız kalınlığındaki iki kabloyu direksiyon yakınlarına taşımak ve orada minimum 20cm. X 20cm. ölçülerinde mekanik bir anahtarla birleştirmek ve motor çalışınca da ayırmak gerekecekti.
Aracımızda, işyerlerimizde, evlerimizde ve daha birçok yerde hayatımızı kolaylaştıran rölelerin işlevleri çok önemli.
30 – 40 Kilovat gücünde motoru olan bir yük asansörünün kabin içindeki dokunmatik ve küçücük bir buton ile koca asansörü nasıl hareket ettirdiğimizi düşünecek olursak rölenin önemi daha iyi anlaşılır.
Kısa bir anlatımla “Zayıf akımlarla güçlü akımları kontrol edebildiğimiz elektromekanik anahtarlardır.” Diyebiliriz. (Tabii bazı kurallara bağlı kalmak koşulu ile.
Peki rölelerle neler yapabiliriz; Bu kısım o kadar geniş ki, aslında tamamen hayal gücümüze bağlı..
Bu bölümde, hangi rölelerle neler yapabilirizi üretici notları ve kendi hayal gücümle birleştirerek örneklemeye çalışacağım.
Sizlerden de destek bekliyorum.
Ani Fren İkaz Rölesi
http://img818.imageshack.us/img818/4421/e40b.jpg
Üreticinin açıklaması
Ani Fren ikaz Rölesi, bir tehlike anında araçta yapılan ani fren arkadan gelen aracın emniyet mesafesini koruması amacı ile dörtlü ikaz lambalarını otomatik olarak çalıştırır ve kazalara engel olur.Bu ürün, hareket halindeki aracın sert bir fren ile durdurulma isteği sırasında gidiş yönüne ilerlemek isteyişinden doğan karşı kuvvetin şiddetinin ölçülmesi ve değerlendirilmesi esasıyla çalışmaktadır. Ani Fren Rölesi aktif hale geldikten sonra dörtlü ikaz lambaları flaşör çakma hızında 10 defa yanıp sönecek böylece arkadan gelen bir araç varsa ikaz etmiş olacaktır. Ancak yanıp sönme sayısı 10 olmadan sağa veya sola dönüş işareti verilmek üzere sinyal kolu hareket ettirilirse fren ikaz çıkış sinyali kesilir ve dönüş işareti kol kapatılana kadar devam eder.
Ani Fren İkaz Rölesi Bağlantı şeması
http://img832.imageshack.us/img832/6814/d6sm.jpg
Uygulamaya ait bir video
http://www.youtube.com/watch?v=5kxH0FhB5jg
Mini Röle (changeover)
http://img15.imageshack.us/img15/4503/rhj9.jpg
Üreticinin açıklaması
30 nolu terminal girişindeki enerjinin, röle bobininde enerji yokken (87a) nolu terminalden çıkışını sağlayan, röle bobinine enerji verildiğinde (87a) terminalinden çıkışı keserek(30) nolu terminaldeki girişin (87) nolu terminalden çıkışını sağlayan röledir.
Yüksek akım kapasitesine sahip açık va kapalı kontakları sayesinde bir çok yerde güvenle kullanılabilmektedir. Buna karşılık düşük bobin akımına ihtiyaç duyması açısından tercih sebebi olup, sürekli enerji altında kalmaya uygundur. Bobin terminalleri olan (85) ve (86) nolu terminallerin pozitif (+) veya negatif (-) ayırımı olmadığı için her iki yönde de bağlanabilme özelliği vardır. Yüksek akımlı kapalı ve açık kontağa ihtiyaç duyulan her yerde güvenle kullanılır.
Mini Röle Bağlantı Şeması
http://img96.imageshack.us/img96/8610/mwdm.jpg
Changeover Röle ile amerikan park sinyali yapmak için şema
Bu bağlantı biçimi ile tercihen yan veya ön sinyal ampullerimiz parkları açtığımız zaman sürekli yanacak, sinyal vermeye veya dörtlüleri yakmaya başladığımız an sinyal verecek, sinyali kapatınca yine sürekli yanmaya devam edecektir.
Amerikan Park Bağlantı Şeması
http://img819.imageshack.us/img819/3480/vhk7.jpg
Changeover Röle ile Gündüz Farı Bağlantı Şeması
Bu bağlantı biçimi ile, kontağı açtığımızda gündüz farlarımız sürekli yanacak, parkları kapattığımızda sönecektir, parkları kapatınca yine gündüz farlarımız yanmaya devam edecektir.
Gündüz Farı Bağlantı Şeması
http://img20.imageshack.us/img20/791/uahb.jpg
Ani fren ikaz rölesi ve changeover röle kullanılarak fren lambasının kullanılması
Bu iki röle kullanılarak, asıl amacı araçlarımızdaki sinyalleri (dörtlüyü) yakmak olan ani fren ikaz rölesi ile fren lambalarını yakmak mümkün hale geliyor..
Ani Fren İkaz Rölesi Bağlantı Şeması
http://img827.imageshack.us/img827/917/ow8s.jpg
Uygulamaya ait bir video
