debriyaj balatasını

[Topuz]

Bir debriyaj sorunu (olabilir de) ben aktarmak istiyorum:

geçen hafta uzun bir gezi de 3-4. vitesler giderken birden motordan bir cızırdama sesi duydum. bu ses 1-2 saniye sürüyor ve kesiliyor.. ses çıkarken de motor sanki güç kaybediyor gibi öne doğru yığılıp toparlıyordu. eve dönene kadar bu hadise arada bir tekrarladı. ben ürktüm tabiiki.. dağ başında bir yerde kalmayalım diye. neyse sağ salim eve getirdi bizi.

durumu tanıdığım bir ustaya telefonda aktardım. böyle bir sorun ile ilgili epey bir tespit olabiliyor, şöyle ki:

- o anlık elektrik kesintisi olabilir
- karbüratöre benzin gitmiyor olabilir
- zincirde yada motorun zincir dişlisinde problem olabilir.

ancak, .. motordan o anda bir ses geldiği, devamında motorun normal çalıştığı aktarılınca, yukarıdaki sorunların olma ihtimalinin zor olduğu, bu sorunun daha çok debriyaj ile ilgili olabileceği üzerinde duruldu. debriyaj konusunda özellikle, debriyajı volan dişlisine sıkıştıran bir somun-pul gevşemesi olabilir yada balatalar bitiyordur ve sıyırma yapmaya başlamıştır denildi.

bu ön bilgiden sonra, müsait bir zamanda motoru tamircime götürdüm. her zaman çıkmayan o ses, özellikle motor sıcakken çıkıyordu. motor boşta iken gaz verince motor zırıl zırıl zırlıyordu. sesi dinledik.. debriyaj kısmından geldiği belli oldu. usta gaz verirken ses zırlaması devam ederken, debriyaj kolunu sıktı. ses kesildi. ve usta sesin debriyajdan geldiğinden emin oldu.

sonra motoru yan yatırdık. motor yağı ve antifiriz boşalması olmasın diye. bu arada foto makinemi de yanıma aldım ki, görsel bilgi paylaşımı olsun diye.



önce soğutma sistemi hortumları kelepçelerden söküldü. ben hortumları yukarı tutarak, ağızlarını bir poşet parçası ile kapatıp, izole bant ile bantladım. tabi bir su bardağı kadar antifiriz kaybımız oldu. (sonradan radyatöre ilave ettim)

sonra su devirdaimini sağlayan parça söküldü. aslında bunu sökmeye gerek yokmuş ama, sonradan ana kapağı takarken sıkıntı olabilir. çünkü devirdaimi sağlayan pervanenin ucu, içeride yerine girmeli. sökülse daha kolay yerine oturturulabiliyor.



şimdi sıra ana kapağı sökmeye geldi. kapak söküldü ve altından debriyaj kısmı göründü.



debriyaj balataları sökülmeye başlandı.



benim motor 2400 km de. balataları volana sıkıştıran somun-pul'da herhangi bir gevşeme yoktu. sökülen balatalar için usta, balataların bitmiş olduğunu söyledi.



ustada bulunan aynı ebatta balatalardan taktık. ustada 5'li balata paketi vardı. bizim motor 6'lı balata alıyormuş. eski balatalardan iyi olanlardan bir tane de araya sıkıştırdık.

bu arada motorun volan dişlisini de görmüş olduk.



sonrasında motoru topladık. usta debriyajı ayarladı ve bana verdi. şimdilik bir ses yada cızırdama yok. inşallah sorun balatalardan idi. bakacağız. eğer o sesi yine duyarsam.. demekki sorun balatalardan değilmiş olur.

bu işlemler yaklaşık 2 saat sürdü. 20 tl balatalar için 20 tl de işçilik için ödemiş oldum. umarım faydalı olmuştur.

[kaldera]

paylaşımına teşekkür ederim.
en azından motorun debriyajını merak edenler görmüş olacak sayende.
ama sanırım biraz erken olmuş. fiyat ise oldukça makul geldi bana.yanılıyorda olabilirim

[aslanburclu]

topuz kardeş aferim sana nasıl bitirdin 2400 de bu balataları demekki hep yarım debriyaj kullanıyorsun biraz daha dikkatli kullansan demekki daha uzun kullanacan ama birde kullandığın motor yağına dikkat et derim sebebi uzun ustan anlatsın neyse geçmiş olsun ilk denemelerde olur bu arızalar.

[promote]

40 ytl mi ben dun aliustaya motor yağı ve balatalr ıcın 90 ytl verdim ......
alah alah ...

[aslanburclu]

40 ytl mi ben dun aliustaya motor yağı ve balatalr ıcın 90 ytl verdim ......
alah alah ...

yazıyı iyi oku hemen hoplama tam takım takılmamış yağ konmamış vede ustanın elinde kalan mlz. ben olsam o malzemeyi hayatta takmamda taktırmamda bu balata kardeşim öyle yarım yamalak takılmazzzz vede o parçalar değiştikten sonra yağıda değişmesi lazım anlıyacağın usta 40 ytl. çok bile almış o yaptığı iş bence anca hayır olurdu müşterisini sevindirirdi.

[ToMCaT]

duruşlarda ve kısa beklemelerde emrah'ın dediği gibi viteste olmakta fayda var zira sol ayak yerde olacağından ve sağ ayak arka frende olacağından bu alışkanlık size yokuş yukarı kalkışlardada yardımcı olacak...........

[Topuz]

arkadaşlar.. yazılanlar ile ilgili eklemeler yapmalıyım:

balata değiştim diye, yağı değişmeme gerek yok diye düşünüyorum. çünkü yukarıdaki yazımda, bir kayıp olmasın diye motoru yan yatırdığımızı yazmıştım. gerçekten de hiç bir motor yağı kaybı olmadı. balata değişiyoruz diye, motor yağını niye değişmemiz gerekiyor? mantıklı bir açıklaması var mı acaba. belki eski bir yağ ise mantıklı olabilir. ben daha yeni değiştim. toplasan 300 km bile yapmadım yeni yağ ile. ama mantıklı bir açıklaması olan var ise lütfen yazsın.. ben de ikna olayım.

sadece su bardağı kadar antifiriz kaybımız oldu. o da boruları söktüğümüz anda, borunun ucunu ben yukarı kaldırana kadar 1-2 saniye içinde ister istemez oldu. ustanın elindeki balatalar 0 dı. ama 5 li idi. elbette ki "ne idüğü belli olmayan" bir balata idi. muhtemelen çin malı idi. e bizim motorun üstündeki de çin malı olduğuna göre, pek sorun olmaz herhalde. burdaki tek sorun, aldığımız balatanın 5'li olması, regalin 6 balata ile çalışması. mecburen eski balatalardan bir tane ekledik araya. işimiz şimdilik görülmüş oldu. yada bir 20 tl daha verip bir 5'li paket daha alacaktık. siz olsanız ne yapardınız.

meseleye bir de şöyle bakmalıyız. şimdi.. biz motoru ameliyat etmişiz. eski balataların bittiğini görüyoruz. mecbur yeni balata takacaz. ben erzurum-oltu ilçesindeyim. söz konusu tamircimde balata olmasa idi ne olacaktı. ben onu bulduğuma şükrediyorum. çünkü oltu da bu işle uğraşan ve malzeme bulabileceğim başka biri yok. en yakın yer erzurum. ordan da isteyecem, en erken ertesi gün elimde olur. bu arada motor bağırsakları deşilmiş dışarda yatıyor olacak değil herhalde. şimdi biraz sitem etmeliyim, e tabi.. sizler gibi böyük şeherlerde olanlar, küçük yerleşim yerlerini.. ve hatta doğu şartlarını bilemez. halbuki Türk bayrağı buralarda da dalgalanıyor. ama görev almaya sıra gelince.. insanlar buralardan kaçıyor.

usta 20 tl balata için aldı, 20 tl de işçilik için. benim açımdan şimdilik arıza giderilmiş olduğu için sorun yok. o para normal arkadaşlar. benim gibi pimpirikli biri ile özel ilgilendi. bu yeterli oluyor. bazen diyorum, nerden bulaştık bu motor işine. motorda en ufak bir sorun, canımı sıkar hale geldi. a geliyorum yav.. buralarda bu motordan yok arkadaşlar. oluyorum. erzurumda bir tane var. onun sahibi ile de tanıştık sonunda. ama satıyormuş motorunu. yani erzurum bölgesinde 2 regal var. oluyoruz..

bu arada, motoru yan yatırmıştık dedim ya, sonradan aklıma geldi. motor yan yatınca, egsoz üzerine ağırlık binmişti biraz. eve gelince bir kontrol ettim. sol egsozda 0,5 cm kadar bir yerinde ezilme olmuş. o tarafın altına bir tahta koymuştuk ama, demek ki, tahta üzerinde ince taş taneleri varmış. egsoz ezilebiliyor yani. siz dikkatli olun.

kaldera, ben motoru 800 km de ikinci el almıştım. şimdi 2400 km de balata değişmiş olduk. benden önceki nasıl kullandı bilmiyorum. e ben de ilk kullandığım zamanlar acemilik vardı ama, teorik olarak yarım debriyaj yapılmayacağını biliyordum. kalkıştan hemen sonra bırakıyorum kolu. yukarıda da bir arkadaş sormuştu, mecburen kalkış esnasında yarım debriyaj yapacağız diye. yoksa nasıl kalkacağız. ben de sormalıyım o zaman, bunun başka bir yolu var mı? aynı durum arabalar da da aynıdır. arabada da debriyaj pedalını kalkarken yavaş bırakırsınız.

ama ben sorunum ile ilgili halen dahi debriyaj balatalarının olduğundan emin olamadım. 2 gündür motoru yüksek devirlerde deniyorum. sanki önceki zırıltıyı tekrar yapacakmış gibi geliyor bana. yani, şöyle düşünün, benim duyduğum ses: bir metal tekerlek hızla dönüyor ve siz o dönen tekerleğe bir teneke tutuyorsunuz. metal metale sürtüyor. nasıl ses çıkarırsa öyle bir sesti benim duyduğum. balatalar değiştikten sonra şimdilik o ses yok. ama sanki her an çıkacakmış gibi geliyor bana. burdaki şüphelendiğimiz parça ise, volan dişlisinin olduğu kısım. yukarıda volan fotoğrafında ustanın elinde volanın göbeğine giren bir parça var, küçük bir boru gibi. o parçanın volan içinde hafif bir aşınmaya neden olduğun, çünkü volanın alüminyum alaşım olduğunu söyledi usta. volanı yerine taktığımızda el ile oynadığımızda hafif bir oynama oluyordu. bu regaller açısından normal mi bilmiyorum. sürekli regal ile uğraşan servislere telefon açıp sormam gerekir. böyle bir şey başlarına gelmiş mi diye.

donald duck, kitabını ben de alıp okumuştum. onun söylediği, ışıklarda gibi duruşlarda, sol ayak yerde, motor 1. viteste, debriyaj kolu tam sıkılı, sağ ayak frende, gözler ileriyi, ışıkları, sağı ve solu kolaçan eder bir tarzda olacak şekilde idi. yukarıda da yazılmaya çalışlımış zaten. aslında, motosiklet konusunda bu bir "soru" dur. bunu bilen, epey bir mürekkep yalamış demektir. bunun nedeni, yeşil ışık yandığında derhal kalkış yapmak için hazır beklemek olduğu içindir. kitabı ilk okuduğumda, ne gerek var, boşta beklerim demiştim. tabi o zamanlar motor tecrübem pek yoktu. ama bu düşünce, düşünüldüğü gibi olmuyor. neden mi? ben yaşadığım bir sorunu yazayım. ışıklarda bekliyorum. boştayım. sarı yandı, vitese takmaya çalışıyorum regal, geçmiyor. arkadakiler dayandı korna çalmaya. e tabi ben bir daha böyle yapmadım. demek ki, reşat abimin bir bildiği varmış. şimdi diyeceksiniz ki " yooo.. biz hiç de öyle vitese takmakta zorlanmıyoruz".. abiler siz ustasınız.. ben acemiyim, neydim. ama bunun acemilik değil, teknik bir durum olduğunu düşünüyorum. çünkü, motor vites geçişlerinde uygun yeri bulup geçiyor. uygun yer olmayınca geçemiyor. aynı durumu arabamda da yaşıyorum. arabayı 1. vitese takacam, takamıyorum. ne yapıyoruz. sürücü kursunda öğretirler, debriyajı yenilersin. yine olmadı, ara gazı verirsin. böyle değil mi. sonunda o vites geçer. tabi şimdi ışıklarda bu kadar denemeyi yapacak zamanınız motor üstünde kısıtlı olduğu için, doğal olarak arkadakiler kornalayacak sizi.

e şimdi bütün bu yazdıklarıma kaldera abinin ve diğer arkadaşların da ekleyecekleri olabilir tabi. görüşmek dileği ile.

[kaldera]

topuz kardeş;
sen mevcut şartların içinde en iyisini yapmışsın,yaptırmışsın debriyaj balatası konsunda.
buna emin olabilirsin.ustanın elinde 5li paket varmış varsın olsun.ustan en iyisini yapmış senın çıkanlardan birini eklemekle.doğrusu budur.
ışıklarda bekleme konusunda herkez kendi doğrularını yada kabul görmüş uygulamaları savunuyor.
ben ışıklarda boşta bekliyorum.yolda ilerlerken ışık sarıya döndümü yavaşlayıp vites küçültüyorum ışıklara geldiğimde hala kırmızı yanıyorsa
zaten boştayım demektir.ama büyük çoğunlukla ışıklara geldiğimde tekrar yeşil yandığı için durmuyorum bile.
hatta içten içe yarışıyorum bununla. bu ışıktada durmayacağım diye ..buna yeşil dalga denir.
bilirsiniz bazı ana arter yollarda yol başında bir tabela vardır. yeşil dalga yazar. maksat şudur belli bir hızda ilerlerseniz hiç kırmızıya
denk gelmezsiniz.
benim yaptığım ise kendimi bu hıza ayarlayıp kırmızı ışığa en az sayıda denk gelmem..bazen çok hızlanıyorum bazen ise oldukça yavaş...ama kırmızıya denk gelmiyorum %80 civarı.
bazen sıkışık trafikte farklı varyasyonlar yapmam gerekebiliyor.sebebi ise bir sonraki ışıklardada kırmızıya düşmemem.bir yakalanırsanız kırmızıya
hepsine yakalandınız demektir.25 km lik sık ışıkların bulunduğu sahilden kadıköye kadar hiç durmadan gidebildiğim sanırım 10 kez dir.
ışıklar konusunda yukarıda yazdıklarım sadece beni bağlar. denememenizi öneririm.


son olarak vitese geçme sorunun varsa debriyaj teliini hem el kontrollerinin ordan yada şanzıman girişinden ayarlayabiirsin.en doğru kavramayı
bulacağından eminim. ilk çalıştırmada 1. vitese geçişte tak diye ses yapıyorsa debriyajı bir kaç kez sık bırak. ve 2. vitese al, sonra 1. vitese al
ses yapmadığını göreceksin.bununda sebebi 1. vites dişlisi en güçlü dişlidir ve çapı diğerlerinden büyüktür. ve yaptığı takırtı da normaldir zararıda yoktur.

[Topuz]

arkadaşlar..

Erzurum'dayım. İstanbul'daki Ali ustayı aradım. yukarıda yazdığım sorunu özetleyip, kısaca debriyaj kısmını söktüğümüz zaman gördüğümüz durumu anlattım. sorunu kısaca hatırlatayım;

debriyaj balatalarının içine girdiği volan dişli-kısmı nın, hafif bir oynama yaptığını yazmıştım. bu oynama yukarı aşağı 1 mm civarında gibi idi. tüm somunlar sıkılı bir vaziyette, bu oynamayı kesememiştik.

işte bu durumu ali ustaya sordum. dedi ki, regallerde bu sorun oluyor. volanın altında yaklaşık 2 mm kalınlığında bir pul var. o pul, motordaki bir bilyenin üstünde, volanın altında kalıyor. o pulun altına 2 mm civarı bir pul koyun dedi. yani, bilyenin üstüne bizim koyacağımız bu pul olacak, bu pulun üstünde kendi orjinal pulu olacak şekilde. böylece ne oluyor, o oynama kesilmiş oluyor. bu oynamanın en büyük sorunu, debriyaj çekili ve 1. vitese takarken tak diye bir ses duyulması oluyormuş. ben hatırlıyorum, bir yerlerde bu sorun çok yazılıyordu. ben bu forumda aradım ama belki ben bulamadım yerini. burda yazıyorum. benim motorda böyle şiddetli bir tak sesi duyulmuyor, tık diye geçiyor, ama demek ki asıl sorun bu imiş. hatta bu sorun ile ilgili bazı arkadaşlar, motor ilk çalıştırıldığında debriyajı 1. vitese takmadan önce bir kaç kez sıkıp bırakın diye yazmıştı. bu sorunu olan arkadaşlar, bahsedilen yere kadar debriyaj kısmını söktürüp, oradaki oynamayı kesecek kadar bir pul yerleştirecekler.

biz bu oynamayı, ali ustanın dediği gibi, söken ustanın tavsiyesi ile, orjinal pulun altına bir pul koyarak kesmeye çalıştık. ancak, o sırada ali usta ile görüşmemiş olduğumuz için, bu oynamanın normal olup olmadığı konusunda söken usta tereddütte kaldığı için, koyduğumuz pul 2 mm civarı değildi. 1 mm ya vardı ya yoktu. eskisine göre daha az oynama kaldı. ancak, bir daha sökersek, o oynamayı tamamen kaldıracak kadar bir pul koymamız gerektiği anlaşılmıştır.

yalnız dikkat edilmesi gereken bir durum var. sağ motor kapağı açılırken, kapağın altında kalan conta nın zarar görmemesine dikkat edilmeli.


benim anladığıma göre, debriyajın baskı uygulayan kısmı ile, volan dişlisinin söz konusu oynamadan kaynaklanan boşluğu nedeniyle, debriyaj kolu ile baskı uygulandığında tam bir yerine oturma işlemi gerçekleşemiyor, bu nedenle motordan sert bir tak sesi duyulmuş oluyor.

ama anlamadığım husus, bu tak sorununu epey okudum. bu arkadaşlar bu sorunun böyle çözüldüğüne dair bir yazı yazmadılar. yada servislere sorup öğrenmediler.. yada ben başka şeylerden bahsediyorum.. alakası bile yok. ilginç...


şimdi benim bir sorunum da, söz konusu zırıltı idi. bu zırıltı halen dahi çıkmadı. demek ki, balatalardan imiş.

[kaldera]

debriyaj balatalarının içine girdiği volan dişli-kısmı nın, hafif bir oynama yaptığını yazmıştım. bu oynama yukarı aşağı 1 mm civarında gibi idi. tüm somunlar sıkılı bir vaziyette, bu oynamayı kesememiştik.

.

TOPUZ kardeş;
neden sorun yaptınız bunu bu kadar..
oynamasını istemediğiniz altına pul koyarak kesmeye çalıştığınız yerde bilinçli olarak verilmiş tolerans vardır.
dikkat edinde kitlemelere yada dişli kırılmalarına neden olmayın..
sorun olarak gördüğünüz bu durum motorların hepsinde vardır.ilk çalıştırmada soğuk motorda bunun olması normaldir.zararı yoktur.
daha öncede belirttim;
ben bu sesi duymak istemiyorum diyorsanız önce ikinci vitese alın sonra birinci vitese alın.sesi duymazsınız yada çok daha zayıf duyarsınız.
o sesi duysanızda yada benim önerdiğim şekilde yapsanızda dişliler uygun pozisyonlarını alacaklardır.bunu engelliyorsunuz siz..
diğer açıdan bakacak olursak koskoca üretici firma üç kuruşluk pulu koymayı akıl edemedi gibi oluyor..